Trump'ın yeni dönemi

Avni Özgürel 12 Kas 2026

Avni Özgürel
Tüm Yazıları
ABD Başkanı Donald Trump, yaşanan derin kayıplara rağmen kendini avutan bir tablo çiziyor ve neleri kaybettiğini ancak zamanla anlayacak.

Nerede hata yaptığının farkında olan Trump, İran politikasında büyük bir yanılgı yaşadı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da belirttiği gibi İran’ın nükleer silahı ve bu yönde bir çabası olmamasına, Çin ve Rusya’nın da buna destek vermeyeceği bilinmesine rağmen, geçmişte Irak’ta yapıldığı gibi gerçek dışı gerekçelerle İran’a saldırıldı. Ancak İran’ın ülke karakterini İngilizler gibi tanımayan ve Netanyahu’nun "bir defa daha vuralım, diz çökecekler" telkiniyle hareket eden Trump, iki aydır sonuç alamayınca "yanlış yaptık" noktasına geldi. Üstelik Amini olaylarıyla başlayan protestolarla sarsılan İran halkı, Amerikan saldırıları başlayınca rejimin yanında kenetlendi; böylece ABD ve İsrail, İran rejimini daha da sağlamlaştırmış oldu. 

Trump’ın bu politikalarının arkasında, ABD’nin en büyük avantajı olan üretim gücünü ve markasını Alman, Japon ve Kore sanayisine kaptırması, içeride ise işsizlik ve enflasyonla boğuşması yatıyor. Üretim ve göçmen işgücü avantajını kaybeden ABD’de Trump, "NATO’nun parasını siz ödeyeceksiniz, silahları biz üreteceğiz, siz satın alacaksınız" diyerek müttefiklerini silahlanma yarışına mecbur bıraktı. Alman otomobil devlerinin ve Toyota’nın fabrikalarını ABD’ye taşıdığı, Kore’nin askerliği kadınları da kapsayacak şekilde 4 yıla çıkardığı bu tablonun asıl sert boyutları 2027’de görülecek. Venezuela petrolüne el koyan, kendi ülkesindeki fiyat artışlarına "Beni ilgilendirmez" diyen ve Hürmüz Boğazı’nda kontrolün kendilerinde olduğunu savunan Trump, petrolü olmayan Avrupa’yı ise tamamen etkisizleştirdi. 

Diğer taraftan dış tehdit ve savaş ortamı bittiğinde, rejimin etkisini kaybettiği ve benzin sıkıntısının yaşandığı çok etnikli İran, kendi iç sorunlarıyla yüzleşecektir. Bütün bu tablo karşısında Türkiye, Mekke Anlaşması süreci de dahil olmak üzere Pakistan gibi hemen öne atılmayarak, işi ağırdan alan akıllıca bir tavır sergiledi. Önümüzdeki süreçte Suudi Arabistan’ın ciddi zaafları ortaya çıkarken, Türkiye’nin Husilerle de arasını iyi tutması ve adımlarını çok ihtiyatlı atması gerekmektedir.