Her 10 Kasım'da saat 09.05'te hayat duruyor. Sokaklarda, meydanlarda, okullarda ve fabrikalarda milyonlarca insan aynı sessizlikte buluşuyor. Bu sessizlik, yalnızca bir ölümün ardından duyulan acının değil, bir lidere duyulan saygının ve özlemin de ifadesi.

Ancak yıllar geçtikçe kendimize daha önemli bir soru sormamız gerekiyor: Atatürk'ü gerçekten ne kadar anlıyoruz?

Çünkü Atatürk'ü anmak kolay, onun ortaya koyduğu hedefleri gerçekleştirmek ise çok daha büyük bir sorumluluk.

Mustafa Kemal Atatürk, savaşlardan yorgun düşmüş, ekonomik kaynakları tükenmiş, üretim gücü zayıflamış bir ülkeden Cumhuriyet çıkardı. Üstelik bunu yalnızca siyasi bağımsızlıkla sınırlamadı. Yeni Türkiye'nin ekonomik, toplumsal ve kültürel bağımsızlığını da hedefledi.

BAĞIMSIZLIK SADECE SİYASİ DEĞİLDİR

Atatürk'ün ekonomi anlayışının merkezinde çok önemli bir düşünce vardı: Ekonomik bağımsızlık olmadan siyasi bağımsızlık kalıcı olamaz.

Cumhuriyet'in ilk yıllarında sanayileşme hamleleri, demiryolu yatırımları, fabrikalar, bankalar ve üretim tesisleri bu anlayışın somut göstergeleriydi.

İzmir İktisat Kongresi ile ortaya konulan ekonomik bağımsızlık iradesi, genç Cumhuriyet'in kalkınma yol haritasının temel taşlarından biri oldu. Devletçilik politikasıyla özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devletin öncülüğünde üretim kapasitesi oluşturulmaya çalışıldı.

Amaç yalnızca fabrika kurmak değildi. Kendi kendine yetebilen, üreten, istihdam yaratan ve ekonomik kararlarını kendi iradesiyle alabilen bir ülke inşa etmekti.

Bugün dönüp baktığımızda bu yaklaşımın ne kadar önemli olduğunu daha iyi görüyoruz. Çünkü ekonomik bağımsızlık; dış borçla, ithalatla, sıcak parayla ve kırılgan finansman kaynaklarıyla sürdürülebilecek bir hedef değildir. Güçlü ekonomi, güçlü üretim ve adil paylaşım üzerine kurulabilir.

CUMHURİYET BİR YÖNETİM BİÇİMİNDEN FAZLASIDIR

Atatürk'ün kurduğu Cumhuriyet, yalnızca saltanatın yerine yeni bir yönetim biçiminin getirilmesi değildi. Yurttaşın söz sahibi olduğu, hukukun ve eşitliğin esas alındığı bir toplumsal düzenin temelini oluşturuyordu.

Eğitimde, hukukta, kadın haklarında ve toplumsal yaşamda gerçekleştirilen devrimler, çağdaş bir toplum oluşturma hedefinin parçalarıydı.

Atatürk, bir ülkenin kalkınmasının yalnızca ekonomik göstergelerle ölçülemeyeceğini biliyordu. Eğitimli, özgür düşünen, sorgulayan ve üreten bireyler olmadan gerçek kalkınmanın mümkün olmayacağının farkındaydı.

Bu nedenle bilimi ve aklı yalnızca birer araç olarak değil, ülkenin geleceğini belirleyecek temel değerler olarak gördü.

GEÇMİŞİN MİRASI, GELECEĞİN SORUMLULUĞU

Bugün Türkiye'nin önünde yine önemli ekonomik ve toplumsal sorunlar bulunuyor. Üretim, teknoloji, eğitim, gelir dağılımı, hukuk ve demokrasi alanlarında atılması gereken adımlar var.

Bütün bu sorunların çözümünde Atatürk'ün ortaya koyduğu temel ilkeler yol gösterici olabilir.

Çünkü çağdaşlaşmak, yalnızca teknolojiyi kullanmak değildir. Hukukun üstünlüğünü, bilimin rehberliğini, fırsat eşitliğini ve toplumsal refahı birlikte geliştirmektir.

Atatürk'ü belli günlerde anmak elbette önemlidir. Ancak onun düşüncelerini yaşatmanın yolu, Cumhuriyet'in kuruluş felsefesini günlük hayatın bir parçası haline getirmekten geçiyor.

Bir ülkenin en büyük gücü yalnızca sahip olduğu doğal kaynaklar, ordusu veya ekonomik büyüklüğü değildir. En büyük gücü, geleceğine güvenen insanları ve ortak hedefler etrafında birleşebilme iradesidir.

10 Kasım, bize tam da bunu hatırlatıyor.

Mustafa Kemal Atatürk'ün aramızdan ayrılışının üzerinden uzun yıllar geçti. Ancak bağımsızlık, akıl, bilim, üretim ve çağdaşlaşma üzerine kurduğu düşünce bugün de güncelliğini koruyor.

Atatürk'ü anlamak, geçmişe bakıp özlem duymaktan ibaret değildir. Onun hayalini kurduğu güçlü, bağımsız, çağdaş ve müreffeh Türkiye'yi inşa etmek için sorumluluk almaktır.

Çünkü Atatürk'ün en büyük eseri Cumhuriyet'tir. Cumhuriyet'in geleceği ise onu yaşatacak kuşakların elindedir.

Saygı, minnet ve özlemle...