Shakhsanam KURBANOVA
Pentagon'un Savunma Kayıp Analiz Sistemi'nde (DCAS) görünen toplam, 21 ölü ve 865 yaralı. UPI'nin aktardığı dökümde kayıplar iki kategoriye ayrılıyor: 28 Şubat'ta ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan "Epic Fury" operasyonunda 15 asker ölmüş, 417 asker yaralanmış; 7 Temmuz'dan bu yana ise 6 asker ölmüş, 448 asker yaralanmıştır. İki kategori toplandığında resmî rakamlara ulaşılıyor.
Güncelleme, yaralı sayısında da belirgin bir sıçrama içeriyor. Democracy Now'ın aktardığına göre yaralı sayısı Ağustos'a kıyasla 98 kişi arttı; ölü sayısı ise önceki güncellemedeki 18'den 21'e çıktı. UPI ise önceki toplamı 19 olarak veriyor ve iki dışı-çatışma ölümünün eklendiğini yazıyor. Kaynaklar arasındaki bu 18-19 farkı, kamuoyuna yansıyan sayıların ne kadar parçalı izlendiğini de gösteriyor.
EKLENEN İKİ ÖLÜM KİMİN?
Military.com'un aktardığına göre veri tabanına eklenen iki ölüm çatışma dışı vakalar. Biri, 6 Mart'ta Kuveyt'te ölen 46 yaşındaki Ulusal Muhafız Binbaşısı Sorffly Davius; diğeri ise Washington Post'a göre Eylül'de yaşanan, kimliği açıklanmayan bir Donanma personelinin intiharı.
Konunun arka planında Washington Post'un 18 Eylül tarihli haberi var. Gazete, isimsiz kaynaklara dayanarak bölgedeki ölü sayısının en az 22 olduğunu, Pentagon'un ise 19 dediğini yazmıştı. Hegseth haberi o dönemde tümüyle asılsız olarak nitelemişti. Pentagon'un bugünkü resmî toplamı 21 olsa da, gazetenin ifade ettiği 22 sayısı ile arada hâlâ bir fark bulunuyor.
"DÜZELTME" Mİ, "YENİDEN SINIFLANDIRMA" MI?
Tartışmanın en keskin noktası güncellemenin nasıl adlandırıldığı. New Arab'a göre Pentagon, Post'a yaptığı açıklamada kendi rakamlarını düzeltmediğini, yalnızca kayıpları raporlama biçimini revize ettiğini söyledi. Aynı haber, Trump savaşın bittiğini ilan ettikten sonra çatışmanın sürdüğü dönemdeki ölüm ve yaralanmalar için ayrı bir kategori açıldığını belirtiyor. Yahoo'nun aktardığı habere göre bu ikinci kategori Epic Fury'ye bağlanmadan "denizaşırı olağanüstü operasyonlar" başlığı altında sayılıyor.
Pentagon, Military.com'a verdiği demeçte DCAS'ta verilerin daha anlaşılır olması için "iki önemli iyileştirme" yaptığını açıkladı; kurum, şeffaf ve doğru kayıp hesabına bağlılığını yineledi ancak revize edilen toplamı doğrudan ele almadı. Yahoo'nun diğer haberi ayrıca, Pentagon'un Temmuz'da ölen dört askerin kaydını veri tabanından kısa süreliğine kaldırması nedeniyle milletvekillerinin tepki gösterdiğini hatırlatıyor.
KONGRE VE SİYASİ YANSIMALAR
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi'nin iki kıdemli Demokrat üyesi, Pentagon'un adımını "kamuya açık düzeltme" olarak karşıladı; üyelerden biri bu ölçekte bir hatanın mazur görülemeyeceğini söyledi.
Democracy Now, bir grup Demokrat milletvekilinin Hegseth'e yazdığı mektupta İran'daki ABD operasyonlarında sivil kayıpların sürmesi ve bunun karşısında hesap verebilirliğin görünmemesi konusunda ciddi kaygı dile getirdiğini aktarıyor. [7] Havana Times de 74 Demokrat Kongre üyesinin Pentagon'dan yanıt talep ettiğini yazıyor. [8] Konu, Trump'ın Ohio'da düzenlediği ara seçim mitingi ve Cumhuriyetçilerin seçim öncesi kırılganlığının konuşulduğu bir haftaya denk geliyor. [9]
NEDEN Mİ ÖNEMLİ?
Bu bölüm yorum niteliğindedir. Haberin ağırlık merkezi rakamın kendisinden çok, rakamın nasıl üretildiği. Aynı veri tabanı iki farklı kategoriyle tutulduğunda "savaşın kayıp sayısı" tek bir sayı olmaktan çıkıyor ve hangi toplamın öne çıkarılacağı siyasi bir tercihe dönüşüyor. Önümüzdeki günlerde izlenecek noktalar: DCAS'ta duyurulan iki iyileştirmenin ne olduğu, Post'un 22 sayısıyla resmî toplamın uzlaşıp uzlaşmayacağı ve Kongre'nin bu konuda oturum ya da yazılı soru önergesi açıp açmayacağı.
