ABD'li iktisatçılar Robert Hall ve Michael Woodford, para ve maliye politikalarının ekonomideki dalgalanmaları dengelemeye nasıl yardımcı olabileceğine ilişkin çalışmaları nedeniyle 2026 Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görüldü.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, pazartesi günü yaptığı açıklamada, iki iktisatçının çalışmalarının bugün dünya genelindeki merkez bankaları ve hükümetlerin kullandığı modellere sağlam bir teorik temel sunduğunu belirtti.
Ödül komitesi başkanı John Hassler, açıklamasında, “Bu çalışmalar sayesinde enerji krizleri veya hanehalklarının tüketim miktarındaki ani değişimler gibi ekonomik şoklarla başa çıkmak için daha donanımlı durumdayız,” dedi.
1970'lerdeki petrol krizleri sırasında, resesyonlarla ve ekonomideki diğer dalgalanmalarla mücadele için ne zaman ve nasıl önlem alınacağını belirlemekte uzun süredir kullanılan Keynesyen modeller yetersiz kalmıştı. Bu durum, Hall ve Woodford'u hangi politika adımlarının daha etkili olabileceğini anlamaya yönelik yeni araçlar geliştirmeye yöneltti.
Akademinin ödül jürisi, iki iktisatçının makroekonomik değişkenler arasındaki enflasyon, üretim ve tüketim gibi istatistiksel ilişkilere dayanmak yerine modellerini mikroekonomik temeller üzerine kurmayı tercih ettiğini belirtti.
Jüriye göre bu yaklaşım, hanehalkları ve işletmelerin bireysel kararlarının bir araya gelerek ekonomiyi nasıl etkilediğinin anlaşılmasını sağlıyor.
Ekonomi ödülü, İsveçli bilim insanı Alfred Nobel'in 1896'da hayatını kaybetmeden önce vasiyetinde oluşturduğu beş ödül arasında yer almıyor. Ödül, İsveç Merkez Bankasının 1968'de yaptığı bağışla kuruldu. Bu nedenle bazı eleştirmenler ödülü “sahte Nobel” olarak nitelendiriyor.
Bununla birlikte ödülün sahibi, fizik ve kimya dallarındaki Nobel ödüllerinde olduğu gibi İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından aynı seçim süreci izlenerek belirleniyor.
Geçen yıl ekonomi ödülü, teknolojinin ekonomik büyümeyi nasıl yönlendirdiği ve etkilediği üzerine araştırmaları nedeniyle ABD-İsrail vatandaşı Joel Mokyr, Fransız Philippe Aghion ve Kanadalı Peter Howitt'e verilmişti.
Diğer Nobel ödüllerinde olduğu gibi ekonomi ödülü de bir diploma, altın madalya ve 1,2 milyon dolar (yaklaşık 1 milyon euro) tutarında para ödülünden oluşuyor. Ödül sahipleri, Alfred Nobel'in 1896'daki ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenecek törenlerde ödüllerini alacak.
