Yaşam 11.10.2026 10:44

Sahnenin ışığında bir efsane: "Afife"

Türk tiyatrosunun öncü isimlerinden Afife Jale'nin özgürlük, tutku ve cesaretle örülü yaşam öyküsünü sahneye taşıyan modern bale Afife, 10 Ekim 2026 Cumartesi akşamı, Atatürk Kültür Merkezi – Türk Telekom Opera Salonu'nda gerçekleştirilen prömiyeriyle izleyiciyle buluştu.
Sahnenin ışığında bir efsane:

Temsil sonunda uzun süre ayakta alkışlanan “Afife”, sahnede var olma mücadelesini, özgürlüğe duyulan tutkuyu ve tüm engellere rağmen kendi yolunu çizme cesaretini dansın evrensel diliyle anlattı. Zarafet ile gücü aynı bedende buluşturan eser, Afife Jale’nin iz bırakan yaşamından yola çıkarak sanatın dönüştürücü gücünü ve bir kadının var olma mücadelesini sahneye taşıdı. Afife Jale, dünya sahnesinden çekilmiş olsa da başardığı eylem, günümüze kadar yüzlerce belki binlerce kadını etkilemiş ve Türkiye’nin ‘sahne’ tarihinde bir mihenk taşı olmuştur.

1919 yılında Müslüman Türk kadınlarının sahneye çıkması yasak olan bir dönemde bütün olumsuzluklara karşın sahneye çıkan ilk Müslüman Türk kadını olan Afife Jale’nin hayatı üzerine kurulu olan ve modern bale prodüksiyonu olarak sahnelenen eserin bestecisi Turgay Erdener. 

Beyhan Murphy’nin libretto ve koreografisi ile sahnelenen “Afife”nin, bir kadının cesaretiyle başlayan, sanatın gücüyle büyüyen etkileyici hikâyesi şöyle;

Hayatını yitirmeden önce Bakırköy Akıl hastanesinde geçirdiği son dönemde, tüm yetilerini kaybetmiş, yıpranmış bir durumda; ‘gölgeler’ olarak nitelendirilen hasta bakıcıları tarafından bakılıp, tedavi edilmekte ve hayatının dört dönemini hatırlamaktadır. Her dönemin bir rüyası vardır. En son dönemde bu rüya bir kabusa; bitmekte olan hayatı artık bir trajediye dönüşmüştür ve seyirci Afife’yi, sefalet ve yalnızlık içinde, ilk aşkı Ziya’nın kollarında hayata veda ederken bulur. 

Eserde, Afife’nin yaşamındaki dört ayrı dönem, dört farklı dansçı tarafından canlandırılarak izleyiciyi heyecan, zorluklar ve aşkla örülü bir geçmişe yolculuğa çıkardı.

ilk defa 1998'de Ankara Devlet Opera ve Balesi tarafından AKM’de sahnelenen “Afife” balesi, İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nin sahnelediği yeni prodüksiyon ile yeniden hayat buldu. Prömiyerin ardından eser, 14, 15, 17, 29 Ekim 2026 tarihlerinde de sahnede olacak.

İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrası’nı İbrahim Yazıcı’nın yönettiği eserin dekor tasarımı Efter Tunç, kostüm tasarımı Bahar Korçan, Işık Tasarımı Cem Yılmazer, video tasarımı ise Aisha Hajiyeva imzalı.