Shakhsanam KURBANOVA
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve İsviçre'nin önde gelen teknik üniversitesi EPFL'den bir mühendis ekibi, suyun altında yüzebilen, yüzeyi kanat çırparak delip havaya fırlayabilen ve ardından uçuşa geçebilen bir robot geliştirdi. "Aerial-Aquatic Flapping Vehicle" (FAAV) adı verilen ve martı, puffin ile petrel gibi dalıcı deniz kuşlarından ilham alan robot, bulgularını 9 Temmuz 2026'da Science dergisinde yayımladı; proje son günlerde CNN başta olmak üzere uluslararası basında yeniden gündeme geldi.
KUŞLARDAN İLHAM ALAN İKİ YILLIK MÜHENDİSLİK SÜRECİ
Projenin baş yazarı ve MIT Makine Mühendisliği Bölümü'nde yardımcı doçent olan Raphael Zufferey, dalıcı kuşların kanatlarını hem suda hem havada nasıl kullandığına dair önceki araştırmaların var olduğunu, ancak bu bilgiyi hareket eden bir robota dönüştürmeyi daha önce kimsenin başaramadığını belirtti. Zufferey ve ekibi, çözümü bulmak için iki yıl boyunca farklı kuş türlerini inceledi ve küçük ölçekli deneylerle robotun tasarımını kademeli olarak geliştirdi.
Robotun merkezi bir gövdesi, esnek ve çırpan iki kanadı ile yönlendirilebilir bir kuyruğu bulunuyor. Kanatlar ve kuyruk, farklı boyutlarla değiştirilebilir şekilde tasarlandı. Ekip, bir su tankında ve yerel bir gölde yürüttüğü deneylerde; kanat boyutu, çırpma frekansı ve kuyruk açısının hangi kombinasyonlarının robotun sudan yüzeye, yüzeyden de havaya sorunsuz geçiş yapmasını sağladığını belirledi.
SAYILARLA FAAV: AĞIRLIK, MENZİL VE MALİYET
● Ağırlık: 300 gramın altında bir kutu meşrubattan bile hafif.
● Uçuş menzili: Tam şarjla yaklaşık 6 kilometre (3,75 mil).
● Su altı menzili: Yaklaşık 2 kilometre (1,25 mil).
● Suya giriş açısı: Kanat uçlarının suya değmeden çırparak havalanabilmesi için robotun yaklaşık 70 derecelik dik bir açıyla suya girmesi gerekiyor.
● Maliyet: Mevcut boyutuyla bileşenlerinin toplam maliyeti yalnızca 300 dolar.
● Potansiyel büyüklük: Zufferey'e göre karbon fiber ve benzeri hafif malzemeler kullanılarak tasarım, 15 metrelik (49 fit) bir kanat açıklığına kadar büyütülebilir.
Araştırmacılar, mevcut menzilin robotun en büyük kısıtlarından biri olduğunu ve bir sonraki geliştirme aşamasının bu mesafeleri artırmaya odaklanacağını belirtiyor.
BACAK YERİNE KANAT TASARIM TERCİHİ
Ekip, robota bacak eklemenin mekanik açıdan fazla karmaşık olacağına karar verdi. Bunun yerine FAAV, sudan çıkışını ve havalanışını tamamen kanat çırpışıyla sağlıyor; pervane, bacak ya da katlanabilir parça kullanmıyor. Bu özelliğiyle proje ekibi, FAAV'ı "tek başına kanat çırparak yüzen, dalan, havalanan ve uçan kuş ölçeğindeki ilk makine" olarak tanımlıyor.
OKYANUS ARAŞTIRMALARINDA YENİ BİR ARAÇ SINIFI
MIT News'in aktardığına göre araştırma ekibi, bu tür kanatlı robotların oşinografide kullanılabileceğini; geleneksel araştırma gemilerinin ulaşmasının tehlikeli ya da pratik olmadığı su bölgelerine uçarak gidip örnek toplayabileceğini öngörüyor. Proje, bu haliyle yeni bir "hava-su hibrit araç" sınıfının önünü açabilecek nitelikte değerlendiriliyor.
CNN'e konuşan bağımsız uzmanlardan biri, okyanus bilimcilerinin genellikle teknolojiye karşı tarafsız yaklaştığını, asıl önceliklerinin güvenilir, maliyet etkin ve operasyonel açıdan pratik yöntemlerle yüksek kaliteli veri elde etmek olduğunu belirtti. Aynı uzmana göre FAAV bu kriterleri karşılayabilirse yaygın biçimde benimsenme ihtimali yüksek.
