Shakhsanam KURBANOVA
Güney Kore Merkez Bankası'nın değerlendirmesine göre, yüksek petrol fiyatları büyüme üzerinde 0,4 puanlık bir baskı yaratacak; ancak yapay zekâ çipi ihracatındaki sıçrama bu kaybı dengeleyip büyümeye net olarak katkı sağlayacak. Banka başkanı ayrıca hükümetin, ekonominin petrol fiyatı şokuna uyum sağlamasına yardımcı olmak amacıyla hazırladığı ek bütçenin gayri safi yurt içi hasılaya 0,1 ila 0,2 puan arasında ilave katkı yapmasının beklendiğini belirtti.
YARI İLETKEN İHRACATINDA YÜZDE 110 ARTIŞ
Güney Kore ekonomisi son dönemde, yapay zekâ teknolojilerinde kullanılan yüksek uçlu çiplerin güçlü ihracatıyla destekleniyor. Bu çiplerin ihracatı, yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 139 arttı. Bölgedeki genel tabloya bakıldığında, komşu Çin'in mayıs ayı ihracat verileri de benzer bir eğilimi doğruluyor: Çin'in dolar bazlı ihracatı yıllık yüzde 19,6 artarken, yarı iletken ihracatı yüzde 110, cep telefonu ihracatı yüzde 44 ve otomatik veri işleme makineleri ihracatı yüzde 66 yükseldi. Bu rakamlar, yapay zekâ altyapısına yönelik küresel talebin bölge ekonomilerini nasıl yukarı çektiğinin açık bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Tedarik zincirlerinde Orta Doğu kaynaklı olası yeni aksamalara karşı stok biriktirme eğiliminin de ihracat rakamlarını desteklediği değerlendiriliyor. Bölgedeki ihracat ivmesinden yalnızca Güney Kore değil, komşu Tayvan da pay alıyor; Tayvan hükümeti 2026 yılında ekonomisinin yüzde 9,6 büyümesini bekliyor.
PETROL FİYATLARI GELENEKSEL SEKTÖRLERİ ZORLUYOR
Yapay zekâ odaklı ihracat performansı güçlü seyrederken, yüksek petrol fiyatlarının baskısı diğer sanayi kollarında kendini gösteriyor. Gemi inşa, çelik ve petrokimya gibi enerji yoğun sektörler, artan girdi maliyetleriyle zorlanıyor. Bu tablo, Güney Kore ekonomisinin önümüzdeki dönemde iki hızlı bir yapıya evrildiğine işaret ediyor: teknoloji ve yapay zekaya dayalı ihracat kalemleri büyürken, geleneksel enerji yoğun sanayiler petrol şokunun yükünü taşıyor.
Bölgesel ölçekte bakıldığında, Dünya Bankası'nın küresel büyüme projeksiyonları da bu ayrışmayı destekliyor: Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesi çatışmadan en olumsuz etkilenen bölge olarak öne çıkarken, Güney Asya bölgesi en hızlı büyüyen bölge konumunu koruyor. Enerji fiyatlarının 2027-28 döneminde gerilemesiyle birlikte küresel ekonomide toparlanma bekleniyor; ancak bu toparlanmanın hızı, enerji ithalatçısı ile teknoloji ihracatçısı ekonomiler arasında farklılaşmaya devam edecek görünüyor.
