Arnavutluk'un başkenti Tiran'da hükümet karşıtı protestolar altıncı gününe girerken Başbakan Edi Rama, göstericilerin istifa talebini reddetti. Pazar günü yeniden şiddetlenen gösterilerde polis göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı.
Salı gününden bu yana devam eden protestolarda göstericiler, üniversitelerdeki kötü koşullara, yüksek öğrenim ücretlerine ve yolsuzluğa karşı hükümetin adım atmasını talep ediyor.
Pazar günü öğle saatlerinde yüzlerce kişi Eğitim Bakanlığı önünde toplanarak “Rama istifa” sloganları attı. Polis kalabalığı dağıtmaya çalışınca gösteriler kent merkezinin farklı noktalarına yayıldı ve saatler süren çatışmalara dönüştü.
AFP haber ajansının aktardığına göre, göstericiler çöp konteynerlerini ateşe verdi, iktidardaki Sosyalist Parti'nin genel merkezi dahil çeşitli binaların camlarını kırdı. Bir polis karakolu ile İçişleri Bakanlığı binasının girişinde de yangın çıktı.
Ana bulvar ve meydan çevresinde devam eden olaylarda göstericiler polise taş, molotofkokteyli ve havai fişek benzeri piroteknik maddeler attı. Polis ise göz yaşartıcı gaz ve plastik mermi kullandı. Yaralıları almak üzere olay yerlerine ambulanslar sevk edildi.
Arnavutluk Sağlık Bakanlığı'nın AFP'ye verdiği bilgiye göre pazar günü 19 polis memuru, dört gösterici, dört çevre sakini ve bir gazeteci olmak üzere toplam 28 kişi yaralandı. Bakanlık, polis memurlarından 14'ünün bir karakola yönelik saldırı sırasında yaralandığını bildirdi.
Polis Kamu Güvenliği Dairesi'nden Albert Nushi, pazar akşamı yaptığı açıklamada, Tiran'daki bir polis karakoluna molotofkokteylleri ve piroteknik maddelerle saldırıldığını, olayların hem polisleri hem de gözaltındaki kişileri tehlikeye attığını söyledi.
Nushi, “Bir polis karakoluna saldırı protesto değildir. Polis memurlarına yönelik şiddet, kurumlara saldırılar ve insan hayatını tehlikeye atan eylemler kabul edilemez,” dedi. Göstericilere şiddet olaylarına karışan maskeli kişilerden uzak durmaları ve barışçıl biçimde toplanmaları çağrısında bulundu.
Rama istifa çağrılarını reddetti
Bir saatten uzun süren video konuşmasında Rama, istifa etmeyeceğini söyledi. Başbakan, protestoların arkasında “dışarıdan bir el” bulunduğunu öne sürdü.
Avusturya Federal Basın Servisi'ne göre Rama'nın pazartesi günü Avusturya Başbakanı Christian Stocker ile yapması planlanan resmî ziyaret, Arnavutluk tarafının kararıyla iptal edildi.
Protestolara katılan 38 yaşındaki yazar ve aktivist Lura Elezi, AFP'ye yaptığı açıklamada daha iyi bir yaşam, hukukun üstünlüğü ve suç ile yolsuzluğa karşı mücadele için gösterilere katıldığını söyledi.
Elezi, “Ülkemi seviyorum ama hükümetim bize saygı göstermiyor, bize meydan okuyor. Her vatandaş ülkesinin sorumluluğunu üstlenmeli; ülkesine öncülük etmek, onu sevmek ve yok etmemek için sorumluluk almalı,” dedi.
Tiran'da en şiddetli olaylar cumartesi günü yaşandı. Göstericiler polise taş, molotofkokteyli, metal cisimler ve piroteknik maddeler attı; araçları ve çöp konteynerlerini ateşe vererek polis müdahalesini engellemek için barikatlar kurdu.
Bir mahkeme binası, bankalar ve bir postane dahil çeşitli yapılar ateşe verildi veya ağır hasar gördü.
Sağlık Bakanlığı'nın pazar günü yayımladığı bilgilere göre cumartesi günkü protestolarda 37'si polis olmak üzere 65 kişi yaralandı; 12 kişi hastaneye kaldırıldı. Salı gününden bu yana yaşanan olaylarda yaralananların sayısı 169'u polis olmak üzere toplam 272'ye ulaştı.
ABD ve AB'den itidal çağrısı
Arnavutluk'un yakın müttefiki ABD, cumartesi gecesi Tiran Büyükelçiliği aracılığıyla açıklama yaparak tüm taraflara “itidal ve sükûnet” çağrısında bulundu.
Avrupa Komisyonu da yazılı açıklamasında Tiran ve diğer kentlerdeki şiddet olaylarını kınadı. Komisyon, şiddete verilecek karşılığın orantılı olması gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, “AB'ye katılım sürecine güçlü biçimde bağlı bir aday ülkede şikâyetler yapıcı diyalog yoluyla ve barışçıl biçimde ele alınmalıdır,” ifadeleri kullanıldı.
Arnavutluk'taki son protestolar, ülkede aylardır devam eden hükümet karşıtı gösterilerin ardından geldi. Daha önceki protestoları tetikleyen gelişmeler arasında, ABD Başkanı Donald Trump'ın ailesiyle bağlantılı olduğu belirtilen ve ekolojik açıdan koruma altındaki bir bölgede planlanan tartışmalı tatil köyü projesi de bulunuyor.
