Shakhsanam KURBANOVA
Tokyo’ya yaklaşık iki saat mesafedeki Gunma Eyaleti’nde, ormanlık tepelere yayılan Minohara Country Club, önümüzdeki yıllarda sıra sıra fotovoltaik panele dönüşecek. İnşaat, kamu hizmetleri ve gayrimenkul alanlarında faaliyet gösteren ve güneş projeleri de geliştiren Kamisato Kensetsu, 27 delikli sahayı 2025’te satın aldı ve alana 152 megavat güç kurmayı planlıyor.
Şirket çevresel inceleme ve diğer planlama adımları sürerken kulübün günlük işletmesini devraldı ve sahayı açık tutuyor. Hedef, kulübü inşaatın başlaması planlanan 2030’da kapatmak. Şirketin temsilcisi Daisuke Toya, kulübün yılda 2 milyon yenden fazla zarar ettiğini, sınırsız oyun günü ücretinin 5.000 yen (yaklaşık 31,9 dolar) olmasına rağmen ziyaretçi sayısının düşük kaldığını söylüyor. [3] Toya’nın yeni büyük güneş projelerine dair değerlendirmesi ise daha da çarpıcı: Ona göre mega güneş projeleri için artık neredeyse hiç boş alan yok ve geriye kalan seçenek, mevcut golf sahalarını satın alıp araziyi kullanmak.
NEDEN GOLF SAHASI? DÜZ, UCUZ, ŞEBEKEYE YAKIN
Büyük bir güneş santrali üç şeye ihtiyaç duyar: güneş ışığı, yakın bir şebeke bağlantısı ve yerleşim alanlarından yeterli mesafe. 1980’lerin golf patlamasında açılan sahaların birçoğu bu üç koşulu birlikte sağlıyor. Kyushu Üniversitesi’nden Doç. Dr. Andrew Chapman, teknik olarak uygun tüm güneş ve rüzgâr alanlarının tam kullanılması hâlinde Japonya’nın yıllık elektrik tüketiminin 14 katının üretilebileceğini tahmin ediyor; ancak sahadaki gerçeklik bu kâğıt üzerindeki potansiyelden çok farklı. Chapman’a göre eğimi hafif, düz ve ucuz golf arazileri özellikle taşra bölgelerinde mantıklı bir seçenek.
Golf oyununun cazibesinin özellikle nüfusu azalan kırsal bölgelerde zayıflaması, bu dönüşümün sosyolojik arka planını oluşturuyor. Ülkenin en büyük mega güneş sahalarından bazıları, aralarında Japonya’nın en büyüğü olan Okayama’daki tesis de dâhil, zaten eski golf sahalarında yükseldi.
FUKUŞİMA’DAN 2040 HEDEFİNE POLİTİKA ARKA PLANI
Japonya’da güneş enerjisi patlaması 2011 Fukuşima felaketiyle başladı. Ülke, elektriğinin yaklaşık üçte birini sağlayan 54 nükleer reaktörün tamamını kapattı; cömert bir alım garantisi (feed-in tarifesi) yenilenebilir enerjiyi geliştiriciler için cazip hâle getirdi. Kurulumlar 2015’te zirve yaptı, teşvikler kademeli olarak azaltılınca yavaşladı.
Bu yavaşlama, hükümetin hedefleriyle çelişiyor: 2040’a kadar güneşin enerji karışımındaki payının, bugünkü payın yaklaşık üç katı olan yüzde 29’a kadar çıkarılması, net sıfır emisyonun ise on yıl sonrasına, yani 2050’ye planlanması. Bloomberg’in hesabına göre duyurulmuş veya inşaat aşamasındaki en az 1 gigavatlık proje golf sahalarında bulunuyor; bu, mevcut proje kuyruğunun yaklaşık yüzde 10’una denk geliyor.
DİRENÇ, SINIRLAR VE ALTERNATİFLER
Dönüşümün önünde engeller de var. Yerel topluluklar ağaç kesimi, heyelan riski ve manzaranın değişmesi nedeniyle giderek daha sık itiraz ediyor; Başbakan Sanae Takaichi büyük ölçekli bu tür projelere karşı açıkça eleştirel bir tutum sergiledi. Çevresel değerlendirmelerin tek başına dört yıla kadar sürebilmesi, büyük projelerin ağır ilerlemesine yol açıyor.
Bazı geliştiriciler golf sahası dönüşümlerinin çevresel tahribatı sınırlayabileceğini savunuyor: Fukuşima Eyaleti’nde kapanmış bir sahada projeyi yakın zamanda tamamlayan EDP, bu tür alanların kapsamlı ağaç kesimi ihtiyacını azalttığını belirtiyor. Öte yandan sahalar sınırsız değil; Renova terk edilmiş tarım arazilerinde daha küçük diziler kurmaya yöneldi, hükümet ise ileride çatı ve duvar gibi yüzeyleri kaplayabilecek perovskit hücrelere bahis yapıyor, ancak yaygın kullanım için henüz erken.
NEDEN ÖNEMLİ?
Haber, enerji dönüşümünün yalnızca teknoloji ve teşvik meselesi olmadığını, aynı zamanda arazi, demografi ve toplumsal kabulle şekillendiğini gösteriyor. Bir dönem statü ve iş dünyası kültürünün simgesi olan golf sahaları, nüfus azalması ve değişen boş zaman alışkanlıkları nedeniyle zarar eden işletmelere dönüşüyor; bu da onları enerji politikası açısından “hazır arazi”ye çeviriyor. Ancak bu yazının sınırı da açık: golf sahaları sonlu bir kaynak, yerel itirazlar artıyor ve uzun izin süreçleri hedeflenen hızı yavaşlatabilir
