Shakhsanam KURBANOVA
DRC Sağlık Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre salgında toplam 837 doğrulanmış vaka ve bu vakalara bağlı 196 ölüm kayda geçti; 376 kişi halen izolasyon merkezlerinde tedavi görüyor. Son güncellemede yalnızca bir günde 29 yeni doğrulanmış vaka ve dört yeni ölüm eklendi. Salgının merkezi olan Ituri eyaletinde 20 sağlık bölgesinden 767 doğrulanmış vaka bildirilirken, salgın kuzeydeki Kuzey Kivu eyaletine de sıçradı; burada 10 sağlık bölgesinden 67 vaka, Güney Kivu'da ise bir sağlık bölgesinden 3 vaka kayıtlara geçti. Sınırı paylaşan Uganda'da da 19 doğrulanmış vaka ve iki ölüm rapor edildi.
Salgın, 5 Mayıs'ta Ituri'nin Mongbwalu bölgesindeki bir hastanede dört sağlık çalışanının dört gün içinde art arda ölmesiyle fark edildi ve 15 Mayıs'ta resmi olarak ilan edildi. DSÖ, 17 Mayıs'ta salgını "uluslararası kamu sağlığı acil durumu" (PHEIC) olarak tanımladı. Etken virüs olan Bundibugyo türü, 2007'de Uganda'da ve 2012'de yine DRC'de görülmüş, o salgınlarda ölüm oranı sırasıyla yüzde 32 ve yüzde 55 olarak kayda geçmişti; bu virüs türüne karşı henüz onaylanmış bir aşı veya özel bir tedavi bulunmuyor.
“Çatışma, müdahaleyi neredeyse imkânsız kılıyor.”
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, bölgedeki silahlı gruplar -ADF, CODECO milisleri ve Ruanda destekli M23- arasındaki çatışmaların temas takibini ve hasta izolasyonunu "neredeyse imkânsız" hale getirdiğini söyledi ve "Bombalar düşerken toplum güvenini inşa edemeyiz, hastaları izole edemeyiz" dedi. Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC), temas takibi yapılan kişilerin yalnızca yüzde 20'sinin gerçekten bulunabildiğini, halkın güvensizlik nedeniyle sağlık tesislerinden kaçındığını aktardı. Haziran ayı içinde Bunia ve Katana'da cenaze ekiplerine yönelik saldırılar, bir izolasyon merkezinde çıkan yangın sonrası 18 hastanın kaçması ve toplum baskısıyla cesetlerin tesislerden alınması gibi olaylar müdahaleyi daha da zorlaştırdı.
Krizi ağırlaştıran bir diğer etken de bölgedeki açlık. Birleşmiş Milletler destekli IPC analizine göre Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu ve Tanganyika bölgelerinde yaklaşık 10 milyon kişi Ocak-Haziran 2026 döneminde akut gıda güvensizliği yaşıyor; ülke çapında bu sayı 26,5 milyona çıkıyor. Tedros, "Açlık ve hastalık eski dostlardır; açlıktan güçsüzleşen insanlar enfeksiyonlara karşı çok daha zayıf kalır" ifadesini kullandı. Sınırsız Doktorlar (MSF) örgütü, Ituri'de 65 yataklı yeni bir Ebola tedavi merkezi inşa ettiğini duyurdu.
