Shakhsanam KURBANOVA
Yemen'deki İran destekli Husi hareketi, Suudi Arabistan'ın güneybatısındaki Jazan kentinde bulunan Saudi Aramco rafinerisini dronla vurduğunu duyurdu. Suudi Enerji Bakanlığı tesiste çıkan yangının söndürüldüğünü, can kaybı olmadığını açıklarken, saldırı Riyad ile Husiler arasındaki 2022 ateşkesini giderek daha kırılgan hale getiren saldırı zincirinin son halkası oldu.
Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, saldırının "çok sayıda balistik füze ve dron" kullanılarak gerçekleştirildiğini, Aramco'nun Jazan rafinerisinin bir dronla "başarılı ve hassas biçimde" hedef alındığını duyurdu. Saree, operasyonun Suudi Arabistan'ın Sa'da ve Hajjah vilayetlerinin hava sahasını ihlal etmesine yanıt olarak düzenlendiğini belirtti. Aynı gün Husiler, Yemen'in Kızıldeniz kıyısındaki Mokha limanında Suudi destekli güçlere yönelik ayrı bir saldırı daha üstlendi; AFP'ye göre bu saldırıda en az 11 kişi öldü, 32 kişi yaralandı.
TESİSİN ÖNEMİ VE TEKRARLANAN SALDIRILAR
Jazan kompleksi, günlük 400 bin varil ham petrol işleme kapasitesiyle Suudi Arabistan'ın nispeten yeni ve modern rafinerilerinden biri; benzin, ultra düşük kükürtlü dizel, jet yakıtı ve benzen üretiyor. Bloomberg ve Energy News Beat'in aktardığına göre, 9 Ağustos saldırısı tesise yönelik son iki hafta içindeki üçüncü saldırı girişimiydi; Temmuz sonunda da Jazan ve Suudi Arabistan'ın başlıca batı kıyısı ihracat kapısı Yanbu'daki petrol tesisleri hedef alınmıştı. Aramco CEO'su Amin Nasser, tekrarlanan saldırıların üretimde geçici kesintilere yol açtığını ancak şirketin operasyonlarını hızla toparlayabildiğini, saldırıların maddi veya mali açıdan kayda değer bir etkisi olmadığını söyledi.
YENİ İTTİFAKLAR VE ARTAN GERİLİM
NBC News'in haberine göre saldırı, Suudi Arabistan'ın ABD-İsrail-İran savaşının yarattığı bölgesel istikrarsızlığa karşı Türkiye ve Pakistan ile bir savunma paktı imzalamasından yalnızca iki gün sonra gerçekleşti. Bu da saldırıyı, Riyad'ın bölgesel güvenlik mimarisini yeniden şekillendirme girişimiyle eş zamanlı bir mesaj olarak öne çıkarıyor. Wikipedia'nın derlediği kayıtlara göre, Mart 2026'da Ras Tanura rafinerisine yönelik iddia edilen bir İran saldırısı da benzer şekilde küresel petrol fiyatlarında ani sıçramalara ve Suudi propan-bütan ihracatının haftalarca durmasına yol açmıştı; bu da enerji altyapısına yönelik saldırıların bölgesel çatışmanın merkezi bir aracı haline geldiğini gösteriyor.
NE BEKLENİYOR
Al Jazeera ve Energy News Beat'in izlediği saldırı örüntüsü, Husilerin Jazan'ı tekrar tekrar hedef aldığını gösteriyor: 18 Ağustos'ta tesise yönelik üçüncü bir saldırı daha kaydedildi. Analistler, bu tekrarlanan vuruşların tek başına Suudi üretim kapasitesini kalıcı olarak sekteye uğratmasa da, sigorta maliyetlerini, tanker trafiğini ve bölgesel risk primini yukarı çekmeye devam edeceğini değerlendiriyor.
