Yeni Zelanda'da genel seçimlerin ilk sonuçları, ülkenin iki büyük partisi arasında başa baş bir yarış yaşandığını gösteriyor. Hayat pahalılığı ve ekonomi politikalarının öne çıktığı seçim kampanyasının ardından Başbakan Christopher Luxon ve liderliğini yaptığı sağ koalisyon ikinci dönem için yarışırken, ana muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Chris Hipkins iktidarı devralmayı hedefliyor.
Oy verme işleminin tamamlanması ve sayımın başlamasının ardından yarışın sonucu henüz netlik kazanmadı. Mevcut verilere göre İşçi Partisi yüzde 29,71 oyla önde bulunurken, Ulusal Parti yüzde 29,41 ile ikinci sırada yer alıyor.
Yeşiller Partisi yüzde 13,96 ile üçüncü sırada bulunuyor. Ulusal Parti'nin koalisyon ortaklarından ACT New Zealand yüzde 10,63, Yeni Zelanda Birinci Partisi (New Zealand First) ise yüzde 9,41 oy aldı.
Şu ana kadar oyların yüzde 42'sinden biraz fazlası sayıldı.
Seçime katılan partilerden hiçbirinin parlamentoda tek başına çoğunluğu elde etmesi beklenmiyor.
Yeni Zelanda'da seçim sistemi nasıl işliyor?
Yeni Zelanda'da seçmenler genel seçimlerde hem parti oyu hem de seçim bölgesi oyu kullanıyor.
Seçim bölgesi oyuyla seçmenler, yaşadıkları bölgeyi parlamentoda temsil edecek milletvekili adayını belirliyor. Parti oyuyla ise hükümette görmek istedikleri siyasi partiye destek veriyor.
Maori kökenli seçmenler, genel seçmen kütüğü ile Maori seçmen kütüğü arasında tercih yapabiliyor. Maori seçmen kütüğünü seçenler, yaşadıkları Maori seçim bölgesindeki adaylar arasında oy kullanırken genel seçmen kütüğünü tercih edenler, genel seçim bölgelerindeki adaylar için sandığa gidiyor.
Örneğin, Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'ndaki Rotorua kentinde yaşayan ve Maori seçmen kütüğüne kayıtlı bir kişi, Waiariki seçim bölgesindeki adaylar için oy kullanıyor. Bu bölgede en fazla oyu alan aday, söz konusu bölgenin milletvekili oluyor.
Genel seçmen kütüğünü tercih eden Rotorua sakini ise Rotorua seçim bölgesindeki adaylar arasında oy kullanıyor. Bu bölgede en fazla oyu alan aday parlamentoda bölgesini temsil ediyor.
