Shakhsanam KURBANOVA
Bill Gates, kişisel web sitesinde yayımladığı uzun denemede, siyasi ve iş dünyası liderlerinin yapay zekânın istihdam, güvenlik ve günlük yaşam üzerindeki kapsamlı etkisine hazırlıklı olmadığını öne sürerek sert bir uyarıda bulundu.
Gates'in 'Çalkantılı yapay zekâ çağı burada. Şimdi verdiğimiz kararlar kritik önem taşıyor' başlıklı ve yaklaşık 5.800 kelimeden oluşan denemesi, yapay zekâ odaklı ekonomiye geçişi 'insanlık tarihinin en çalkantılı dönemlerinden biri' olarak tanımlıyor. Gates, yapay zekânın doktorlara, öğretmenlere, çiftçilere ve devlet kurumlarına sağlayacağı büyük potansiyeli kabul etmekle birlikte, metnin büyük bölümünü toplumun bu geçişe yeterince hazırlanmadığı uyarısına ayırdı.
ÖĞRENME FIRSATLARI DARALTACAĞINI BELİRTTİ
Gates'e göre bu dönüşümü öncekilerden farklı kılan unsur hızı: yapay zekâ kaynaklı altüst oluş, önceki teknolojik geçişlerde olduğu gibi birkaç nesil yerine yaklaşık on yıllık bir süre içinde gerçekleşecek. Gates özellikle gençlerin risk altında olduğunu vurgulayarak, azalan giriş seviyesi iş fırsatlarıyla bir iş gücüne katılacaklarını ve bunun deneyim kazanma ile kıdemli meslektaşlardan öğrenme fırsatlarını daraltacağını belirtti.
Denemede öne çıkan ikinci endişe alanı güvenlik. Gates, yapay zekâ mevcut dijital tehditleri güçlendireceğini, dolandırıcılık, derin sahte (deepfake) içerikler, dezenformasyon ve siber saldırıların tespit edilmesini ve kontrol altına alınmasını zorlaştıracağını yazdı. Ayrıca beyaz yakalı istihdamın; satış, müşteri desteği, yazılım mühendisliği ve hukuk asistanlığı gibi alanlarda şimdiden etkilenmeye başladığını, yapay zekânın zamanla kredi değerlendirme, veri analizi ve hasta triyajı gibi görevleri de üstlenebileceğini söyledi.
Gates, mavi yakalı çalışanların da giderek ucuzlayan ve yetenekli robotlar nedeniyle baskı altına gireceğini belirterek, 'en çok zamana ihtiyaç duyanların, elinde en az zaman kalanlar olduğunu' bir robota ya da bota işini kaptıran düşük ücretli çalışanları kastederek vurguladı. Axios'a verdiği bir röportajda ise mevcut gidişat ve hızla, sonucun net olumsuz olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu söyledi.
70 yaşındaki Gates, yapay zekânın 'şimdiye kadar icat edilmiş en büyük eşitleyici ya da en büyük adaletsizlik kaynağı' olabileceğini yazarak, yapay zekâ çağına girişi kolaylaştıracak güvenilir bir planın bulunmadığını, böyle bir plan olsaydı muhtemelen destekleyeceğini ekledi. Ulusal düzeyde ülkelerin devlet kurumları arasında öncelik belirleyebilecek yapılara ihtiyaç duyacağını, ancak kendi içinde düzeni sağlayan bir ülkenin dahi sınır ötesi risklere maruz kalmaya devam edeceğini vurguladı.
