Shakhsanam KURBANOVA
İtalya'nın Sicilya adasındaki Messina kentinde, on beşinci yüzyıl Rönesans ressamı Antonello da Messina'ya ait dört başyapıt, kentin en kalabalık dini törenlerinden biri sürerken gerçekleştirilen bir soygunda çalındı. Olay, İtalyan basınının yanı sıra Reuters, AP ve CNBC gibi uluslararası ajansların da geniş yer verdiği bir habere dönüştü; ancak Türkiye basınında büyük ölçüde sessiz kaldı.
ALARMLAR ÇALIŞIYORDU, YİNE DE GİRDİLER
Yetkililere göre hırsızlar, Museo Regionale di Messina'ya girdi. Sicilya bölge yönetimi, alarm ve kamera sistemlerinin o gece sorunsuz çalıştığını, buna rağmen hırsızların içeri girmeyi başardığını açıkladı. Soygun, kentin en önemli yaz bayramı olan Meryem Ana'nın Göğe Yükselişi (Ferragosto) kutlamaları ve kente özgü geleneksel 'la Vara' alay yürüyüşü sürerken, halkın dikkati başka yöne çevrilmişken gerçekleşti.
Çalınan eserlerin başında, 1473 tarihli 'San Gregorio Poliptiği'nin beş panelinden üçü geliyor. Eserin merkez panelini oluşturan, tahtta oturan Meryem ve İsa'yı melekler eşliğinde betimleyen tablo hâlâ kayıp. Panellerden ikisi ise müze yakınındaki bir duvarın üzerinde terk edilmiş halde bulundu bu da soygunun tamamen planlı olmadığına ya da hırsızların büyük ve taşınması güç parçaları taşımakta zorlandığına işaret ediyor.
ŞEHRİN 1908 DEPREMİNDEN KALAN TEK MİRAS
Poliptik, aslen altı panelden oluşuyor ve 1908'deki büyük Messina depreminde yıkılan bir manastır için yapılmıştı. Eser, Antonello da Messina'nın memleketi Messina'dan hiç ayrılmamış tek yapıtı olması nedeniyle kent için özel bir simgesel değer taşıyor. Çalınan dördüncü eser ise, bir yüzünde Meryem ve Çocuk İsa'yı bir Fransisken keşişle birlikte, diğer yüzünde ise Pieta sahnesini betimleyen küçük, çift taraflı bir pano. Bu eser 2003 yılında Christie's müzayedesinde bölge tarafından satın alınmıştı.
Messina Belediye Başkanı Federico Basile, olayı Reuters'e doğrulayarak hırsızların kentin bayram kutlamalarıyla meşgul olduğu bir sırada harekete geçtiğini belirtti. Kültür yetkilisi Enzo Caruso ise soygunun büyük olasılıkla 'sipariş üzerine' gerçekleştirildiğini, çünkü İtalya Kültür Bakanlığı'nın bu yılın başında Antonello'nun 'Ecce Homo' adlı eserini Sotheby's müzayede evinden 14,9 milyon dolara satın almasının, sanatçıya olan uluslararası ilgiyi ve dolayısıyla Messina müzesini suçluların radarına soktuğunu söyledi.
'ÇALMAK SATMAKTAN KOLAY'
Sanat suçları araştırma derneği ARCA'nın başkanı Lynda Albertson, İtalyan gazetesi La Repubblica'ya yaptığı açıklamada, bu denli tanınmış eserlerin meşru kanallardan satılmasının neredeyse imkânsız olduğunu vurguladı. Albertson'a göre, sıradan hırsızlar bu gerçeği er ya da geç fark edecek; bu tür başyapıtlar genellikle bir suçludan diğerine geçerek başka yasa dışı faaliyetler için teminat olarak kullanılıyor.
Uzmanlar, çalınan eserlerin toplam değerinin 70-80 milyon avro (81-92 milyon dolar) civarında olduğunu tahmin ediyor. Müze, olayın ardından pazar günü ziyarete kapatıldı ve soruşturma sürüyor. Kayıp iki panel ile çift taraflı tablonun akıbeti henüz belirsizliğini koruyor.
