S&P Global’ın satın alma yöneticileri endeksi (PMI) verilerine göre küresel imalat sanayinde girdi fiyat endeksi, Temmuz’a kadarki iki ayda yaklaşık 7 puan geriledi. Bu, pandemi dönemi hariç tutulduğunda son on yılın en büyük art arda gelen iki aylık düşüşü olarak kayıtlara geçti. Çıktı fiyat endeksi de Temmuz’a kadar üç ay üst üste azaldı, ancak düşüş girdi tarafına kıyasla daha sınırlı kaldı. Kurumun baş ekonomisti Ken Wattret’in imzasını taşıyan raporda, bu yumuşamanın Ağustos verilerinde de sürüp sürmeyeceğinin belirsiz olduğu, çünkü Temmuz başından bu yana ham petrol fiyatlarının yeniden yükselişe geçtiği vurgulanıyor.
S&P Global Energy’nin temel senaryosu, 2026 sonu için varil başına 87 dolarlık bir Brent petrol fiyatı öngörüyor. Haziran ortasında imzalanan ABD-İran mutabakat metnine rağmen fiyatlar oynak seyrediyor: 18 Ağustos itibarıyla yaklaşık 90 dolar olan spot Brent fiyatı, Temmuz başındaki mutabakat sonrası dip seviyesine kıyasla yaklaşık 20 dolar (yüzde 27) yükselmiş durumda. Kurumun 2026 için küresel büyüme tahmini yüzde 2,4 olup, çatışma öncesi Şubat projeksiyonunun hâlâ altında.
FED’DE ŞAHİN KANAT FAİZ ARTIRIMINI MASADA TUTUYOR
ABD’de politika faizi Aralık’tan bu yana yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutuluyor. Ancak Boston Fed Başkanı Susan Collins, enflasyonun kalıcı biçimde gerilediğine dair veriler gelmezse faizlerin yakında yükseltilmesi gerektiği uyarısında bulundu; bu açıklama, Fed’in enflasyon riskini istihdamdan daha öncelikli gördüğü ve gerektiğinde yeniden sıkılaştırmaya hazır olduğu yönündeki sinyalleri güçlendirdi. ABD’de yıllık enflasyon yüzde 3,7 seviyesinde seyrederken, faiz komitesinin yarısı 2026 sonuna kadar en az bir faiz artırımı bekliyor. S&P Global’ın Ağustos ortası verilerine göre ise vadeli işlem piyasaları, Aralık’a kadar 25 baz puanlık bir faiz artırımı ihtimalini yüzde 65 olarak fiyatlıyor.
NVİDİA BİLANÇOSU WALL STREET’İ SIRTLADI
27 Ağustos’ta çip devi Nvidia’nın satış ve kâr rakamlarının beklentileri aşması, ABD borsalarına güçlü bir ivme kazandırdı. S&P 500 endeksi günü yüzde 0,72 artışla 7.731 puandan, Nasdaq yüzde 1,57 yükselişle 26.541 puandan, Dow Jones ise yüzde 0,20 artışla 53.569 puandan kapattı. Nvidia hisseleri, çarşamba akşamki bilanço açıklamasının ardından seans sonrası işlemlerde yüzde 4’ün üzerinde sıçradı ve bu iyimserlik perşembe seansına da yansıdı. Piyasadaki risk iştahının göstergesi VIX endeksi yüzde 4,60 gerileyerek 14,51 puana indi; yatırımcıların güvenli liman ihtiyacı azalınca ons altın fiyatı da yüzde 0,63 değer kaybederek 4.595 dolara geriledi.
ASYA-PASİFİK’TE VE LATİN AMERİKA’DA PARA POLİTİKASI AYRIŞMASI
Küresel para politikalarında bölgesel ayrışma da derinleşiyor. Güney Kore merkez bankası, üst üste ikinci kez çeyrek puanlık artırıma giderek politika faizini yüzde 3,00’e çıkardı; buna karşılık Avustralya merkez bankası faizi yüzde 4,35’te sabit tutarak politikayı ‘kısmen sıkı’ olarak nitelendirdi. Brezilya’da merkez bankası, 5 Ağustos’ta art arda dördüncü çeyrek puanlık indirime giderek Selic faizini yüzde 14,00’e çekti — bu oran hâlâ Fed’in yüzde 3,50-3,75 bandının çok üzerinde. Dolarla ucuza borçlanıp Brezilya varlıklarına yatırım yapan kısa vadeli sermaye akımları, Brezilya reali’ni perşembe günü dolar başına yaklaşık 5,16 seviyesinde tutmaya devam etti. Öte yandan ABD 10 yıllık tahvil getirisinin yüzde 4,66’ya çıkması ve dolar endeksinin yükselmesi, yüksek faizli gelişen ülke varlıklarıyla dolar cinsi borçlanma arasındaki dengeyi giderek daha kırılgan hale getiriyor.
DİRENÇ SÜRÜYOR AMA KIRILGANLIKLAR BİRİKİYOR
S&P Global’ın raporu, küresel ekonominin 2022’deki Rusya-Ukrayna çatışmasından 2025’teki ABD tarife şoklarına, bu yılki ABD-İsrail-İran gerginliğine kadar art arda gelen şoklara karşı şaşırtıcı bir direnç gösterdiğini vurguluyor; her seferinde farklı bir olumlu gelişme (pandemi sonrası toparlanma, düşen enflasyon, yapay zeka yatırım dalgası) bu şokları dengelemiş durumda. Ancak petrol fiyatlarındaki oynaklık, Fed’in belirsiz faiz rotası ve gelişen ülkelerdeki faiz farkının daralması, önümüzdeki aylarda küresel piyasalar için ana risk başlıkları olmayı sürdürüyor.
