Almanya'da bu Pazar günü Mecklenburg-Vorpommern ve Berlin'de seçmenler yeni eyalet meclislerini belirlemek üzere sandık başına gidecek. Her iki eyalette de seçimlerin sonuçları, Almanya'daki siyasi dengeler açısından kritik önem taşıyor.
Eyalet seçimleri, Almanya Başbakanı ve Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) Genel Başkanı Friedrich Merz üzerindeki baskının arttığı bir dönemde yapılıyor. Saksonya-Anhalt'ta aşırı sağcı Almanya için Alternatif'in (AfD) birinci olduğu seçimlerde CDU'nun ağır bir yenilgi almasının ardından ülkede ve parti içinde Merz'in siyasi geleceğine ilişkin tartışmalar yoğunlaştı.
Bu nedenle Mecklenburg-Vorpommern ve Berlin'de CDU'nun alacağı sonuçlar, Merz'in siyasi geleceğini ve parti içindeki konumunu belirleyebilecek nitelikte olacak.
Siyasi gözlemciler, seçim sonuçlarının federal hükümeti oluşturan Hristiyan Birlik (CDU/CSU)-Sosyal Demokrat Parti (SPD) koalisyonunun geleceği açısından da önemli bir gösterge olacağını değerlendiriyor.
Berlin: CDU ve Sol Parti başa baş mücadelesi
Yaklaşık 2,4 milyon seçmenin bulunduğu Berlin'de CDU ile Sol Parti arasında başa baş bir mücadele yaşanıyor.
Anketlere göre, oy oranı yüzde 20 ile yüzde 23 arasında değişen Sol Parti, çok az bir farkla CDU'nun önünde yer alıyor. Sol Parti'nin başbakan adayı ise Türkiye kökenli Elif Eralp. Sol Parti'nin seçimi kazanarak, kurulacak koalisyona liderlik etmesi halinde, Eralp Berlin'in ilk göçmen kökenli eyalet başbakanı olacak.
Berlin'de Sol Parti'nin başbakan adayı Elif Eralp
45 yaşındaki Eralp'in yükselişinde, Almanya genelinde Sol Parti'nin oy oranını artırmasının yanı sıra farklı seçmen gruplarına hitap edebilmesi etkili oluyor. Kadın kimliğini ve göç geçmişini ön plana çıkaran Eralp'ın seçim kampanyasının merkezinde ise konut politikaları bulunuyor. Kentte artan kiralar ve yaşanan konut sıkıntısı birçok seçmende karşılık buluyor.
Berlin sonuçları Merz için de kritik
Sol Parti'nin kıl payı gerisinde bulunan CDU ise eyalette iktidarını koruyabilmek için mücadele ediyor. Anketlere göre CDU'nun oy oranı yüzde 20 ile 21 arasında değişiyor. Bu da 2023 yılında oyların yüzde 28'ini alan partinin oy kaybına uğrayacağını gösteriyor.
CDU-SPD koalisyonun iktidarda olduğu eyalette, Başbakan Kai Wegner'in Temmuz ayında adaylıktan çekilmesinin ardından muhafazakâr parti Maliye Senatörü Stefan Evers'i aday gösterdi.
46 yaşındaki Evers, kısa süren seçim kampanyasında Berlinlilerin dikkatini çeken konuları gündeme taşımayı başardı. Sosyal yardım alanların çöp toplama işlerinde görevlendirilmesi veya eski Tempelhof Havalimanı'nın bir bölümünün imara açılması gibi önerileri tartışmaya yol açtı. Güvenlik, tasarruf programı ve temiz bir kent söylemini seçim kampanyasının merkezine taşıyan Evers'in partisi CDU'nun seçimi kazanması Başbakan Merz için de kritik önemde. Sol Parti'nin birinci gelmesi halinde CDU, bir eyalette daha seçimi kaybetmiş olacak.
CDU'nun adayı Stefan Evers'in alacağı sonuç Başbakanlık konutunda da yakından takip edilecek
Berlin'de SPD oy kaybetti, AfD yükselişte
2023 yılına kadar 20 yıl boyunca Berlin'de iktidarda olan SPD için ise anketler oy kaybına işaret ediyor. Anketlere göre Sosyal Demokratların oyları yüzde 10 ile 12 civarında seyrediyor. Almanya genelinde destek kaybeden SPD'nin başbakan adayı Steffen Krach hakkında yürütülen bir soruşturma da partinin seçim kampanyasına gölge düşürdü. Hannover Bölge Başkanı olarak görev yaptığı dönemdeki bir ihale nedeniyle Krach'a rüşvet suçlaması yöneltiliyor. Krach ise bu suçlamaları reddediyor.
Anketlere göre oy oranı yüzde 16 civarında olan Yeşiller'in CDU veya Sol Parti ile koalisyon hükümetinde yer alabileceği tahmin ediliyor.
AfD'nin oy oranı yüzde 17 ile 18 arasında olsa da diğer partiler aşırı sağcı parti ile iş birliğini reddettiği için koalisyonda yer alma şansı bulunmuyor. AfD'nin bu seçimlerde 2023 seçimlerine göre oylarını yaklaşık iki kat artıracağı tahmin edilse de parti, Berlin'de Saksonya-Anhalt eyaletindeki kadar güçlü bir konuma sahip değil.
Birçok anket, Sahra Wagenknecht İttifakı'nın (BSW) ise seçim barajına takılacağını gösteriyor.
BSW'nin durumuna bağlı olarak eyalette CDU-Yeşiller-SPD veya Sol Parti-Yeşiller-SPD koalisyonlarının kurulması mümkün görünüyor.
Mecklenburg-Vorpommern'de AfD önde
Almanya'nın kuzeydoğusundaki Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde ise anketler aşırı sağcı AfD'nin birinci parti olacağına işaret ediyor.
Yaklaşık 1,3 milyon seçmenin sandık başına çağrıldığı eyalette AfD anketlere göre yüzde 38'lik oy oranı ile birinci konumda bulunuyor. Bu, 2021 seçimlerinde oyların yüzde 16,7'sini alan partinin oy oranını iki kattan fazla artırdığını gösteriyor.
Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde "kesinleşmiş aşırı sağcı" olarak sınıflandırılmayan AfD'nin seçim kampanyasında iki isim öne çıkıyor. Eyalet meclisinde AfD grup başkanı 47 yaşındaki Enrico Schult ile Federal Meclis üyesi, 56 yaşındaki Leif-Erik Holm. AfD, Holm'ün başbakan olmasını öngörüyor.
SPD eyalette AfD'nin gerisinde kaldı
AfD'nin sandıktan birinci parti olarak çıkması halinde SPD, eyalette iktidarını kaybedebilir. Sosyal Demokratlar ile Sol Parti'nin iktidarda olduğu eyalette, son anketlere göre SPD'nin oy oranı yüzde 33 ile 35 arasında değişiyor. AfD ile arasındaki oy farkını önemli ölçüde kapatan partinin 2021 seçimlerine göre oylarında gerileme görülüyor. SPD'nin 2021 seçimlerinde oy oranı yüzde 39,6 olmuştu.
Mecklenburg-Vorpommern Başbakanı Schwesig, seçim kapmanyasını AfD'ye karşı yürütüyor
SPD'nin başbakan adayı Manuela Schwesig, bu seçim kampanyasında görevde olmanın avantajı, seçmenler arasındaki popülaritesi ve Merz hükümetinin politikalarına yönelik eleştirileriyle puan toplamayı umuyor.
CDU için büyük risk
Eyalette CDU'nun alacağı sonuç ise başkent Berlin'de endişeyle bekleniyor. Eyalette desteğini kaybeden partinin oy oranı yüzde 7 civarında. Bu partinin Almanya'nın kuruluşundan bu yana bir eyalette aldığı en düşük oy oranlarından biri olabilir. Ancak Polltix Enstitüsü tarafından yapılan bir anketin CDU'nun yüzde 5 seçim barajını aşamayabileceğini göstermesi Berlin'de endişeleri daha da artırdı.
CDU'nun Mecklenburg-Vorpommern'de barajı aşamaması Merz açısından büyük risk taşıyor. AFP'ye konuşan Tutzing Siyasi Eğitim Akademisi'nden siyaset bilimci Ursula Münch, partinin yüzde 5'in altında kalmasının "büyük bir itibar kaybından çok daha fazlası" anlamına geleceğini belirtiyor.
CDU'nun bir önceki seçimlerde oy oranı 13,3 olmuştu.
Diğer partilerin oy oranları
Mecklenburg-Vorpommern'de Sol Parti'nin oy oranı yüzde 9 ila 10 arasında değişirken, Yeşiller'in ise oy oranı yüzde 5 civarında. Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) anketlere göre yüzde 5 barajını aşamıyor. Eyalette nasıl bir koalisyon kurulacağı ise meclise giren partilere bağlı olacak. AfD, SPD, Sol Parti, CDU, Yeşiller ve BSW olmak üzere altı partinin de meclise girmesi halinde, koalisyon kurma sürecinin zorlaşacağı tahmin ediliyor. BSW'nin yer almadığı bir mecliste ise SPD-Yeşiller-Sol Parti'nin koalisyon kurması mümkün görünüyor.
