ABD Başkanı Donald Trump'ın yarı özerk Danimarka toprağı Grönland'ı ele geçirme girişimlerinin neden olduğu gerginliğin ortasında Danimarka'da erken genel seçimler yapıldı.
4,3 milyon seçmenin oy kullanmaya çağrıldığı ülkede, Trump'ın Grönland'a yönelik emellerinden ziyade ekonomik konulara odaklanılan kampanya süreci sonunda sandıktan Başbakan Mette Frederiksen'in geleceğini belirsiz bırakan bir tablo çıktı. Ne sol ne de sağ blok parlamentoda çoğunluk elde ederken gelecek hükümetin kaderini Dışişleri Bakanı ve eski başbakan Lars Lokke Rasmussen'in partisi belirleyecek.
Başbakan Frederiksen'in akıbeti belirsiz
2019'dan bu yana görevde olan Sosyal Demokrat Başbakan Frederiksen, Grönland'ın geleceği konusunda Washington ile yaşanan anlaşmazlığın kendisini uluslararası gündeme taşımasının ardından üçüncü dönem için yarıştı.
Frederiksen'in Trump'a karşı sert ve net tutumu, ülkesinde azalan desteğini artırmasını sağlamış, bu ivmeden yararlanmak isteyen Frederiksen geçen ay erken seçim kararı almıştı.
Sosyal Demokratlar seçimleri birinci sırada tamamladı, ancak 120 yılı aşkın sürenin en zayıf performansını sergiledi ve çoğunluğu sağlayamadı. 179 sandalyeli parlamentoda sol blok 84, sağ blok 77 sandalye kazandı; çoğunluk için 90 sandalye gerekiyor.
4,3 milyon seçmenin bulunduğu ülkede kampanya döneminde daha çok ekonomi gibi iç meseleler öne çıktı
Seçim öncesi anketler de, Sosyal Demokratların en büyük parti olarak kalacağına, ancak sosyal programlardaki kesintiler ve artan yaşam maliyetinin etkisiyle sandıktan zayıflayarak çıkacağına işaret ediyordu.
Bu tablo, Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen liderliğindeki merkez çizgideki Moderate partisini 14 sandalyeyle kilit konuma getirdi. Önümüzdeki haftalarda koalisyon hükümeti kurmak için zorlu müzakereler beklenirken, Moderate partisi her iki tarafla da müzakereye açık olduğunun sinyalini verdi.
Grönland'ın bir kontenjanı "hızlı ayrılıkçılara"
Mecliste Danimarka'nın özerk bölgeleri Faroe Adaları ve Grönland ikişer sandalye ile temsil ediliyor. Bu yıl, iki kontenjan için verilen yarış Grönland'ta her zamankinden daha fazla ilgi gördü; 20'den fazla aday ana karaya gitmek için mücadele etti.
Grönland'ın bağımsızlığını hızlandırmayı savunan Naleraq partisinin adayı Qarsoq Hoegh-Dam iki sandalyeden birini kazandı. Naleraq, Danimarka ile bağların mümkün olan en kısa sürede kesilmesini istiyor.
Grönland'daki diğer başlıca siyasi partiler de Danimarka'dan bağımsızlık istiyor, ancak kademeli ve yavaş bir süreçten yanalar ve genel olarak Trump'ın tavrına itiraz ediyorlar.
Danimarka'da seçim gündemi ne oldu?
Danimarka ana karasında, Arktik adası üzerindeki tartışma kampanyanın merkezinde yer almadı. Altı milyon nüfuslu ülkede kampanya döneminde daha çok enflasyon, refah devleti ve tarım kaynaklı su kirliliği gibi iç konulara odaklanıldı.
Göç de sıcak başlıklardan biri oldu; Sosyal Demokratlar daha sıkı düzenlemeleri savunuyor. Başbakan Frederiksen ayrıca, kampanya döneminde, sağlık personelini tehdit eden yabancı kökenli kişilere zorunlu olmayan sağlık hizmetlerinin verilmemesini öngören öneriye desteğini açıkladı.
