Dünya Kaynak: Şarkul Avsat 19.11.2026 09:53 Güncelleme: 19.11.2026 10:55

ABD, Patriot üretiminde kritik madde sıkıntısıyla karşı karşıya

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) daha fazla Patriot füzesine acil ihtiyaç duyuyor. Ancak füze üretiminde hayati öneme sahip "rayon" adlı maddenin tedarikinde ciddi bir engelle karşılaşıyor.
ABD, Patriot üretiminde kritik madde sıkıntısıyla karşı karşıya

WSJ, söz konusu maddenin binlerce santigrat dereceye ulaşan sıcaklıklara dayanabildiğini ve en gelişmiş Patriot füzelerinde kullanılmak üzere yalnızca tek bir rayon türünün onaylandığını bildirdi. Bu özel malzeme, Kansas eyaletinde bulunan ve Park Aerospace şirketine ait bir fabrikadan temin ediliyor.

Şarku’l Avsat’ın WSJ’den aktardığına göre Patriot füzelerinin stokları azalırken Pentagon yetkilileri, füze üretimini hızlandırmak amacıyla Park Aerospace'ten rayon tedarikini artırmasını istedi. Ancak şirketin kısa sürede bu konuda sınırlı imkânlara sahip olduğu ortaya çıktı.

Sorunun, rayon malzemesini üreten ve daha ileri işlemlerden geçirilmesi için Park Aerospace'e gönderen Fransız ArianeGroup şirketinden kaynaklandığı belirtildi. ArianeGroup'un ise başlangıçtan itibaren mevcut üretim miktarlarının sınırlı olduğu konusunda uyarıda bulunduğu ifade edildi.

ABD, bugün yalnızca kendi silahlı kuvvetleri için değil, Ukrayna'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda müttefiki için önleyici füzelere acil ihtiyaç duyuyor.

Tayvan ordusunun tatbikatı sırasında başkent Taipei'de konuşlandırılan ABD yapımı Patriot füze savunma sistemi (AFP)

Gazete, Pentagon'un ihtiyaçlarını karşılamak için baskı yapmaktan çekinmediğine dikkat çekti. Ancak Park Aerospace Üst Yöneticisi (CEO) Brian Shore, bu yöntemin ArianeGroup üzerinde işe yaramayacağı görüşünde.

Shore, verdiği röportajda, “Onlar Fransız bir şirket. Kendilerine zorla bir şey yaptıramaz veya baskı uygulayamazsınız. Böyle bir girişimde bulunursanız sizinle iş yapmayı kolayca bırakırlar” ifadelerini kullandı.

WSJ’ye göre, Patriot füzelerinin üretiminde yeterli miktarda rayon temin edilememesi, ABD'nin kritik mühimmat üretimini kısa sürede artırma çabalarında karşılaştığı sorunların somut örneğini oluşturuyor.

Tedarik zincirlerinde çok sayıda darboğaz bulunduğuna dikkat çekilen haberde, tedarik zincirinin uzak aşamalarında faaliyet gösteren şirketler tarafından üretilen bir veya iki parçanın bile bütün üretim sürecinin aksamasına yol açabileceği belirtildi.

Birçok durumda söz konusu ürünlerin, karmaşık şirket ağları üzerinden ABD dışından temin edildiği, ülkede bunların yerine kullanılabilecek hazır alternatiflerin bulunmadığı veya son derece sınırlı olduğu kaydedildi.

ABD'nin savunma sanayisindeki kırılgan altyapıyı yeniden yapılandırarak üretimi rekor seviyelere çıkarmasının oldukça zor bir görev olduğu vurgulandı. Bu hedefe ulaşmak için yüzlerce alt yüklenici şirketin üretim kapasitesini eş zamanlı olarak artırması, mevcut fabrikalarını genişletmesi veya tamamen yeni tesisler kurması gerekiyor.

Alternatif malzemelerin bulunması ve son derece hassas standartlara uygunluklarının belirlenmesi için kapsamlı testlerden geçirilmesi de uzun ve maliyetli bir süreç olarak değerlendiriliyor.

Savunma sanayisinden bir yetkili, bugün üretimi aniden artırmaya hazır olabilmek için yeni bir mühimmat üretim planının en az beş yıl önce başlatılmış olması gerektiğini ifade etti.

Pentagon üretimi artırmak için harekete geçti

Pentagon, onlarca yıldır devam eden üretim kapasitesi daralmasını tersine çevirmek amacıyla çeşitli adımlar atıyor.

Bu kapsamda, en gelişmiş Patriot füzelerini üreten Lockheed Martin ile yedi yıllık bir anlaşma imzalandı. Katı yakıtlı roket motorlarını sağlayan L3Harris şirketiyle de üretim hızını artırmaya yönelik başka bir anlaşma yapıldı.

Bakanlığın ayrıca tedarik zincirindeki darboğazları hafifletmek amacıyla doğrudan tedarikçilerle temas kurduğu belirtildi.

Pentagon, konuya ilişkin açıklamasında, “Tedarik zincirlerinin dayanıklılığını artırmak ve yeni tedarikçileri sisteme dâhil etmek için sürekli çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

L3Harris şirketi ise en az yedi yıllık sözleşme süresinin sonuna kadar gerekli üretim malzemelerini talep edilen miktarlarda sağlayabileceğinden emin olduğunu bildirdi.