Shakhsanam KURBANOVA
Vietnam'ın başkenti Hanoi'nin yaklaşık 50 kilometre güneyindeki Hung Yen eyaletinde, sessiz bir tarım bölgesi köklü bir dönüşümün ortasında. Trump Organizasyonu ile yerel ortak Kinhbac City'nin geliştirdiği 1,5 milyar dolarlık lüks golf ve konut kompleksi için bölge sakinleri yüzyıllardır süregelen ata topraklarından ve mezarlarından koparılıyor. Uluslararası basında geniş yer bulan bu hikâye, Türk medyasında hemen hiç görünmedi.
“3.500'den fazla mezar yerinden edildi.”
The Vietnamese Magazine'in Haziran 2026'da yayımladığı araştırmaya göre, yetkililer 508 hektardan fazla araziyi geri almak için bildirim çıkardı; 3.500'den fazla mezar başka yere taşındı. Projenin toplam alanı yaklaşık 888 hektara (2.195 dönüm) ulaşıyor.
Bölge sakinleri mezar taşlarına beyaz X işaretleri boyayarak yakınlarının kalıntılarının zaten taşındığını gösteriyor. Çau Ninh köyünde bazı mezarlar Vietnam Savaşı dönemine, yani 1960'lara kadar uzanıyor. 72 yaşındaki Hoang Do, oğlunun ve anne-babasının mezarını taşımak için yalnızca 70 milyon Dong (yaklaşık 2.660 dolar) tazminat aldığını, bu rakamın kendisini öfkelendirdiğini aktardı.
50 yaşındaki Hoang Anh Xa ise beş akrabasının bulunduğu mezarlık alanının 1967'den, Vietnam'ın bağımsızlık öncesinden beri orada olduğunu vurgulayarak sordu: "Bu ülkenin kuruluşundan önce oraya konmuşlar. Neden taşımak zorunda olayım?"
“4.000 hane etkileniyor, tazminat sembolik kaldı”
Atlanta Black Star'ın aktardığı verilere göre proje, toplamda yaklaşık 4.000 haneyi etkiliyor. Reuters'ın haberlerine göre çiftçilere başlangıçta metrekare başına yalnızca 12 dolar teklif edildi; bu rakam daha sonra 12-30 dolar aralığına çıkarıldı. Tarla ve tahıl ödemeleri de dahil edildiğinde, pek çok ailenin kazanç kaybını karşılamaktan uzak.
Çiftçi Tran Minh Hai konuyu kültürel ve ruhani bir mesele olarak tanımladı: "Bu ruhani bir şey; insanlar ata mezarlarının rahatsız edilmesini istemiyor." Golf Industry Asia, projenin özellikle ABD-Vietnam ticaret müzakerelerinin kritik bir evresinde, Hanoi'nin Washington ile ilişkilerini güçlendirme çabasının tam ortasında hayata geçirildiğine dikkat çekti.
“Trump ailesi ve projenin siyasi boyutu.”
Proje, ABD Başkanı Donald Trump'ın aile şirketiyle doğrudan ilişkili. Eric Trump geçen yıl Vietnam'a gerçekleştirdiği ziyarette kompleksi "tüm Asya'nın ve dünyanın haset edeceği bir yer" olarak tanımladı. Proje, beş yıldızlı oteller, ultra lüks villalar ve 54 delikli golf sahası içeriyor.
Trump Organizasyonu, çiftçilere yapılan tazminat ödemelerinden doğrudan sorumlu olmadığını açıkladı; yerel ortak Kinhbac City'nin bu süreçten sorumlu olduğunu belirtti. Beyaz Saray ise başkanın aile şirketinin operasyonlarında yer almadığını, bir kör tröst aracılığıyla yönetildiğini savundu.
The Vietnamese Magazine'in analizi ise bu gerekçeyi sert biçimde reddetti: Yatırımın marka değeri ve politik prestij açısından Trump ailesine doğrudan yarar sağladığını, projenin tarifeler üzerinden süren ABD-Vietnam diplomatik müzakerelerinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
TEMEL VERİLER
• Projenin toplam yatırım değeri: 1,5 milyar dolar
• Toplam alan: 888 hektar (yaklaşık 2.195 dönüm)
• Taşınan mezar sayısı: 3.500+ (Mart 2026 itibarıyla)
• Etkilenen hane sayısı: ~4.000
• Başlangıçta teklif edilen arazi tazminatı: m² başına ~12 dolar
• Bir mezar taşıma tazminatı örneği: 2.660 dolar (3 mezar için)
• Proje ortakları: Trump Organizasyonu + Kinhbac City (Vietnam)
