Yaşam Kaynak: BBC 03.04.2025 17:27

Dişi meyve sinekleri 'alkollü erkek seviyor'

Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre alkol alan erkek meyve sinekleri, dişilerine daha çekici görünüyor.
Dişi meyve sinekleri 'alkollü erkek seviyor'

Erkek meyve sineklerinin yiyeceklerine alkol eklendiğinde, dişileri çeken kimyasalların salımı artıyor ve çiftleşmede başarı şansları yükseliyor.

Sirke sineği diye de bilinen meyve sinekleri ya da Latince adıyla Drosophila melanogaster, genelde gıda çöplerinin etrafında yaşıyor ve çürüdükçe alkol üreten meyvelerden besleniyor.

Bilim insanları da neden bu sineklerin alkolü çekici bulduğunu ve nasıl etkilediğini araştırıyordu.

Daha önceki araştırmalarda, dişiler tarafından reddedilen erkekler arasında çiftleşmenin verdiği yüksek hazzın yerine geçecek bir şey aradıkları gibi farklı teoriler üzerinde çalışılmıştı.

Araştırmanın yazarı ve Max Planck Enstitüsü Evrimsel Nöroetoloji Bölümü Başkanı Bill Hansson, bu tür araştırmaların sinek davranışına antropomorfik (insanî niteliklerin başka bir varlığa atfedilmesi, insan biçimci) bir bakış açısıyla yaklaştığını, oysa bu son çalışmanın alkol içmenin sineklere üreme avantajı sağladığını gösterdiğini söyledi.

"Sineklerin depresyonda oldukları için alkol aldıklarını düşünmüyoruz" diyen Hansson sineklerin hem çürüyen meyvelerdeki karbonhidratlara ve mayaya hem de alkole olan ilgisinin birbirinden ayrılamayacağını sözlerine ekledi.

Çalışmada, alkol ve özellikle metanol, feromon adı verilen kimyasalların, üretimini ve salımını artırarak dişiler için daha çekici hale getirdi.

Feromonlar, aynı türden başka bir hayvanın davranışını etkilemek için bir bireyden havaya doğru salınıyor.

Bu nedenle erkekler, özellikle de daha önce hiç çiftleşmemiş olanlar, alkole güçlü bir şekilde ilgi duydu.

Yeni çalışma ayrıca sineğin alkol kokusuna verdiği tepkinin beynindeki üç farklı sinirsel devre tarafından kontrol edildiğini gösterdi.

Bunlardan ikisi erkek sinekleri az miktarda alkole çekmekten sorumluyken, üçüncüsü aşırı miktarların caydırıcı bir etkiye sahip olmasını sağlıyor.

Alkolün zehirli olması, sineğin beyninde içmenin risklerini ve faydalarını dikkatlice tartmasını sağlıyor. Bunu da alkol istek sinyallerini isteksizlikle dengeleyerek yapıyor.

Nebraska Üniversitesi'nden Ian Keesey, "Bu, sineklerin alkol zehirlenmesi riski olmadan alkol tüketiminin tüm faydalarını elde etmelerini sağlayan bir kontrol mekanizmasına sahip oldukları anlamına geliyor" dedi.

Araştırmacılar, incelemeleri için sinek beynindeki süreçleri görselleştirmek için görüntüleme teknikleri, çevresel kokuların kimyasal analizleri ve davranışsal çalışmalar gibi fizyolojik çalışmaları birleştirdiler.